Mroźna aura a kwestia kleszczy? Wiele osób zastanawia się, jaka temperatura zabija kleszcze? Czy niskie temperatury są w stanie złamać ich cykl życia, czy może kleszcze potrafią przetrwać nawet podczas srogiej zimy? A więc kiedy jest szczytowy sezon kleszczowy w Europie? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w tym artykule. Przeczytaj, aby dowiedzieć się więcej!
W tym artykule przeczytasz:
- Czy mróz zabija kleszcze?
- Zima a kleszcze – jaka temperatura zabija kleszcze?
- Kleszcze a mróz – czy ujemna temperatura chroni przed babeszjozą i boreliozą?
- Kiedy jest szczytowy sezon kleszczowy w Europie?
- Podsumowanie
Czy mróz zabija kleszcze?
Gdy temperatura spada poniżej progu ich aktywności, kleszcze zimą wchodzą w stan diapauzy, czyli tymczasowe „uśpienie” organizmu i zatrzymanie rozwoju, aby przetrwać niekorzystne warunki środowiska. Jednakże, ze względu na zmiany klimatyczne i łagodne zimy, okresy ich „snu” stają się coraz krótsze. Wystarczy kilka cieplejszych dni, aby wygłodniałe pajęczaki ruszyły na żer. Dorosłe osobniki są niezwykle wytrzymałe na niskie temperatury i potrafią przetrwać nawet ekstremalne zimowe warunki, natomiast larwy tych pasożytów są bardziej wrażliwe na silne mrozy. Zastanawiając się, czy mróz zabija kleszcze, trzeba pamiętać, że kleszcze szukają schronienia w stertach opadłych liści, mchu oraz grubych warstw śniegu, który chroni ich od mrozu jak igloo.
Zima a kleszcze – jaka temperatura zabija kleszcze?
Większa aktywność kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus) zaczyna się, gdy temperatura osiągnie około 5-7°Cpowyżej zera. Jednak coraz częściej spotykamy w Polsce kleszcza łąkowego (Dermacentor reticulatus), który jest znacznie bardziej odporny na zimno i potrafi być aktywny już przy temperaturze 3-4°C.
Krótkotrwały przymrozek rzędu -5°C nie zrobi na dorosłym osobniku większego wrażenia, jedynie spowolni jego funkcje życiowe. Zatem jaki mróz zabija kleszcze? Aby kleszcz zginął bezpośrednio, temperatura powietrza musiałaby drastycznie spaść do nawet -20°C i utrzymywać się przez dłuższy czas.
Dlatego zastanawiając się czy mróz zabija kleszcze, warto wiedzieć że silne mrozy całkiem nie pozbędą się obecności kleszczy w naszym otoczeniu – mogą jedynie zmniejszyć ich populację. Należy zachować szczególną ostrożność przez cały rok i po spacerze sprawdzać obecność pasożytów na ubraniach czy sierści psa.
Kleszcze a pogoda – zimowy barometr kleszczowy
Relacja kleszczy a pogody w okresie zimowym jest myląca. Nie każdy zimny dzień jest bezpieczny, i nie każdy ciepły oznacza inwazję. Poniższa tabela pomoże ocenić ryzyko inwazji kleszczy w zależności od warunków panujących na zewnątrz.
| Warunki pogodowe | Stopień zagrożenia | Zachowanie kleszczy | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Siarczysty mróz (-15°C) bez śniegu | Minimalne | Śmierć lub głęboka hibernacja (termoregulacja) | Brak śniegu oznacza brak izolacji. |
| Mróz (-10°C) i gruba warstwa śniegu | Niskie | Diapauza (uśpienie) | Kleszcze przeżyją, ale są głęboko pod śniegiem i nie atakują. |
| Temperatura ok. 0°C, pochmurno | Średnie | Wybudzanie | Kleszcze w ściółce są bezpieczne, ale ich aktywność łowiecka jest jeszcze ograniczona. |
| Odwilż (+4°C do +7°C), słońce | Wysokie | Aktywne żerowanie | Kleszcze łąkowe wychodzą na trawy. Słońce ogrzewa ich ciała, umożliwiając szybki atak. |
| Miejskie ciepłociągi i studzienki (zima) | Bardzo Wysokie | Całoroczna aktywność | W pobliżu rur ciepłowniczych pod ziemią mikroklimat pozwala kleszczom żerować nawet w styczniu! |
Masz problem z inwazją kleszczy w Twoim ogrodzie – skontaktuj się z nami!
Kleszcze a mróz – czy ujemna temperatura chroni przed babeszjozą i boreliozą?
Wielu opiekunów psów i spacerowiczów wychodzi z założenia, że skoro zima a kleszcze, to teoretycznie czas spoczynku, to ryzyko zachorowania spada do zera. To błąd, który może kosztować zdrowie. Relacja kleszczy a mrozów jest skomplikowana – niskie temperatury usypiają metabolizm kleszcza, ale nie zabijają patogenów (bakterii i pierwotniaków) bytujących w jego organizmie. Choroby odkleszczowe jakie występują to m.in. borelioza, babeszjoza oraz kleszczowe zapalenie mózgu – czyli najniebezpieczniejsza choroba wirusowa od kleszcza. Za przenoszenie babeszjozy w Polsce odpowiada głównie kleszcz łąkowy, a w przypadku boreliozy, której wektorem jest kleszcz pospolity, ryzyko jest nieco niższe, ale nie znika całkowicie. Zalecane jest szczepienie się oraz zabezpieczanie psów i kotów przeciwko kleszczom nie tylko wiosną, a przez cały rok.
Więcej o chorobach przenoszonych przez kleszcze przeczytasz w artykule: https://insektstop.pl/jakie-choroby-przenosza-kleszcze/
Kiedy jest szczytowy sezon kleszczowy w Europie?
Szczytowy sezon kleszczowy w Europie nie jest jednolity – zazwyczaj ma dwa wyraźne piki aktywności w ciągu roku. Jednak ze względu na ocieplenie klimatu granice te coraz bardziej się zacierają, co sprawia, że odpowiedź na pytanie, czy kleszcze występują zimą, przestaje być tak oczywista jak dawniej.
| Pora roku / Miesiące | Poziom zagrożenia | Charakterystyka aktywności |
|---|---|---|
| WIOSNA(Marzec – Czerwiec) | NAJWYŻSZY | Główny szczyt sezonu. Wybudzenie po zimie, wilgotna ściółka i umiarkowane ciepło – atakują masowo. |
| LATO(Lipiec – Sierpień) | ŚREDNI | Letnie spowolnienie. Kleszcze nie lubią upałów i suszy. Chowają się głęboko w ściółce. Aktywne głównie rano, wieczorem i w wilgotnych lasach. |
| JESIEŃ(Wrzesień – Listopad) | WYSOKI | Drugi szczyt aktywności. Spadek temperatur i powrót wilgoci reaktywują kleszcze przed zimą. Szczególnie groźne dla psów (babeszjoza). |
| ZIMA(Grudzień – Luty) | NISKI | Diapauza (uśpienie). Większość kleszczy śpi. Podczas odwilży (+3°C do +5°C) kleszcze łąkowe mogą się wybudzić i atakować! |
Podsumowanie – kleszcze a zima
Wbrew powszechnym mitom, kleszcze doskonale radzą sobie z zimowymi warunkami, ukrywając się w ściółce i zapadając w stan diapauzy, a giną dopiero przy ekstremalnym, bezśnieżnym mrozie sięgającym -10°C lub -20°C. Ocieplający się klimat i częste odwilże sprawiają, że pasożyty te wybudzają się i żerują nawet w styczniu czy lutym, stwarzając realne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Oznacza to, że niska temperatura nie daje gwarancji bezpieczeństwa, a ryzyko zakażenia boreliozą czy babeszjozą wymaga stosowania ochrony przeciwkleszczowej przez cały rok. Pamiętajmy, że walka mróz kontra kleszcze rzadko kończy się eliminacją pasożytów, dlatego nasza czujność nie powinna kończyć się wraz z latem.
InsektStop oferuje liczne zabiegi zwalczania owadów, m.in. profesjonalne odkleszczanie terenu, które pomoże Ci w walce z kleszczami w czasie ich intensywnego bytowania na Twoim ogrodzie.